close
  • zondag 8 december
Zorg en Zekerheid

We worden ouder met gebreken, accepteer dat nou maar 

We worden ouder met gebreken, accepteer dat nou maar 

 

 

 

Deze maand verhalen we veel over kwalen en ziekten. We krijgen nu eenmaal meer mee te maken als we ouder worden. We zitten er faliekant naast als we streven naar dat alles te genezen moet zijn. Dokters kunnen vaak beter focussen op de gevolgen van een ziekte en mensen goed begeleiden.

‘Succesvol ouder worden’. Volgens hoogleraar ouderengeneeskunde en ethiek Cees Hertogh zou die hele zin al onzin zijn. In een artikel in Trouw pleit hij ervoor dat we niet zozeer focussen op ouder worden zonder gebreken, maar juist die gebreken accepteren en er mee om leren gaan. Die gebreken horen er volgens hem nu eenmaal gewoon bij. 

We moeten ons leren aanpassen aan tegenslag. Persoonsgerichte geneeskunde noemt zorgethicus Hertogh dit. Hij is vooral niet te spreken over de manier waarop dokters nog altijd worden opgeleid, met de focus op genezen. Artsen moeten meer en meer worden opgeleid met aandacht voor kwaliteit van leven en voor veerkracht bij patiënten. Wat neerkomt op mensen duidelijk maken dat het veel zorg en stress wegneemt als je als oudere je leert aanpassen aan tegenslag. Je bent nu eenmaal op leeftijd en dan ben je kwetsbaar.

Chronische kwalen. Dat vinden we niet leuk

Hoe ouder we worden hoe meer chronische kwalen. Dat vinden we niet leuk. Tenminste; als we de media er op nazien. We moeten allemaal zo gezond mogelijk en het liefst ziektevrij ouder worden. Daar krijgen we ongevraagd allerlei adviezen voor en we zijn gretig. Want wie wil dat nou niet? Natuurlijk willen we dat, maar echt reëel is het niet. Het lijkt een utopie. Een soort streefgewicht dat je op een gegeven moment toch moet loslaten. 

Terug naar de kwalen, die vooral vanaf ons 65ste opduiken. Opeens voelen we onze knieën en zijn we in de ochtend wat stram. Zijn de handen niet meer zo soepel. We worden kwetsbaarder. En juist dat aspect zouden we moeten kunnen omarmen. Niet wegdrukken, maar accepteren. Rugpijn, plasproblemen, botontkalking, een versleten heup. Gebreken die er op een gegeven moment bijhoren. Niet ontkennen, dat is iets anders, maar een manier zoeken om er op een goeie manier mee om te gaan zodat het leven leuk blijft. Leren leven met die kwetsbaarheid. Hertogh meent dat als een kwaal een bepaalde activiteit in de weg staat, je een andere weg moet zoeken. Niet mokken, maar ga dan iets anders doen.

Beetje kunnen incasseren is belangrijk

Hij geeft er een mooi voorbeeld van. “Voor iemand die zijn leven lang drie keer in de week geschaatst heeft, lijkt een versleten heup een ramp. Zijn levensritme stort in. Maar bijna iedereen weet zo’n tegenslag na een paar maanden in te passen in zijn leven. Dan blijkt dat er met ziektes, kwalen, blessures een goed leven te leiden valt. Ik ben realist, maar wel een realist die in de omarming van het noodlot steeds op zoek is naar hoe met dat lot zo goed mogelijk te leven valt.”

Juist daarom meent de hoogleraar dat mensen veel meer begeleid moet worden in plaats van dat de focus ligt op genezen. Vooral omdat dat laatste niet altijd mogelijk is en als we met z’n allen ouder worden, zullen we nu eenmaal meer en meer geconfronteerd worden met allerlei kwalen. Beetje kunnen incasseren is belangrijk. 

Vooral bij onderzoek naar dementie zitten we ernaast

Volgens Hertogh komt die begeleiding absoluut aan ouderen ten goede. Alle ziekten genezen is geen realistisch beeld. “We zijn kwetsbare wezens,” gaat Hertogh in het artikel verder. Maar volgens hem kijken we zo niet naar onszelf. Vooral bij onderzoek naar dementie zitten we er volgens de hoogleraar naast. “Het resultaat is dat we de diagnose van bijvoorbeeld Alzheimer steeds vroeger kunnen stellen – waardoor mensen nog langer aan dementie kunnen lijden. Verder heeft het ons weinig opgeleverd, geen betere zorg, geen pil.” 

We moeten volgens Hertogh erkennen dat dit een verkeerde manier is om er naar te kijken. We kunnen volgens hem beter aanvaarden dat dementie een proces is dat meerdere oorzaken kent. Daar komen we volgens hem nooit allemaal achter. We moeten daarom niet blijven zoeken naar een pil die dementie oplost, maar moeten onderzoeken wat de gevolgen van de ziekte zijn. En vervolgens zorgen voor een dementievriendelijke samenleving. 

Sommigen gezondheidsproblemen kunnen nu eenmaal niet worden opgelost

Dat betekent dat ook dokters anders naar de ziekte moeten kijken en er op in moeten zetten. Veel onderzoeken zetten zich in op vitaal ouder worden. Noem het succesvol ouder worden. Daarmee accepteren we volgens de hoogleraar nauwelijks dat sommige gezondheidsproblemen nu eenmaal niet kunnen worden opgelost. Het geld zou beter geïnvesteerd kunnen worden in onderzoek naar goede zorg na het ‘onvermijdelijke falen van dat succesvol ouder worden.’ Het zou ten goede komen aan ouderen als artsen meer inzetten op begeleiden in plaats van louter genezen. 

Bron: Trouw

Geschreven door: Redactie