close
  • dinsdag 15 oktober
Rouw en verlies

Waarom je tegen kinderen eerlijk moet zijn over de dood

Waarom je tegen kinderen eerlijk moet zijn over de dood

BLOG – De dood heeft vaak een hele impact op volwassenen maar hoe zit dat bij kinderen? Hoe gaan zij om met dood en doodgaan? En hoe ga je als volwassene om met de reacties van kinderen hierop?

Decennia lang is men van mening geweest dat je kinderen moest beschermen tegen de emoties die de dood met zich meebrengt waardoor kinderen zelf bij het afscheid vaak geen plaats hadden of geen ruimte kregen om op een eigen manier afscheid te nemen van de overledene. 

Niet projecteren

Tegenwoordig kijken we daar anders tegenaan en gelukkig maar. Kinderen blijken als geen ander vanuit zichzelf heel goed met deze emoties om te kunnen gaan zolang volwassenen hun verdriet, gemis en gevoelens maar niet gaan projecteren op de kinderen. Dood is voor kinderen iets wat er gewoon is, erbij hoort ook en is voor hen, zonder beïnvloeding door volwassenen, vaak ook lang zo emotioneel beladen niet.

Alsof er niets gebeurd is

Kinderen kunnen het ene moment rouwen en het andere moment weer gaan spelen alsof er niets gebeurd is. We zien ze dan soms ook complete uitvaarten nabootsen waar een dood huisdier, vogel of muis in het middelpunt staat als overledene. Waardig wordt dan een begrafenis nagespeeld met ook echt oog voor details zoals bloemen, een spreker of dominee en een grafmarkering.

Wees altijd eerlijk over de dood

Wees daarom ook altijd eerlijk over de dood. Overledenen slapen niet, maar zijn dood en worden niet meer levend. Ik zelf vind het verhaal van ‘Kikker en de vogel’ in deze heel erg mooi. Hier wordt precies verteld wat doodgaan is. Vertel eerlijk over verdriet, dat er gehuild mag worden maar dat er niets moet. Iedereen mag het doen zoals hij of zij dat zelf wil en beleeft.

Hemel, ster of regenboog

Afhankelijk van religieuze achtergrond kan er ook verteld worden over de hemel of dat de overledene nu een sterretje in de lucht is geworden. Sommige mensen maken gebruik van de regenboogmetafoor bij het afscheid. Bij begraven kan ook heel goed worden uitgelegd hoe een dood lichaam weer opgenomen wordt in de natuur waardoor de bomen en de bloemen nog mooier weer gaan bloeien en dat je in deze natuur de overledene dus ook altijd terug kunt ‘zien’.

Troostskapies

Als kind praten met volwassenen over dood, afscheid en rouw is doorgaans nog niet zo gemakkelijk voor hen. Volwassenen weten het vaak zo goed (denken ze), vullen zo snel in voor het kind, waardoor kinderen aan hun eigen verhaal soms moeilijk toe komen. Daarvoor gebruik ik vaak de zogenaamde ‘Troostskapies’. Zij zijn zacht, hebben grote oren, stellen geen vervelende vragen en luisteren altijd. Zij worden in de dagen van afscheid vaak de grootste vriend van kinderen. Deze Skapies vormen vaak ook een brug tussen volwassenen en kinderen in de periode van afscheid en rouw. Laat een kind vooral kind zijn ook daar waar het afscheid betreft: sluit je aan bij het kind en zijn of haar gevoel: niks moet, veel kan!

Jan van der Meer begeleidt mensen die stervende zijn en ondersteunt nabestaanden. 

 

Geschreven door: Redactie